Helder Moutinho i Mariza na Siesta Festivalu w Gdańsku

Mariza (źródło zdjęcia tutaj)

Tegoroczny Siesta Festival, który odbędzie się w Gdańsku w dniach 24–26 kwietnia, to kolejna dawka dobrej muzyki, z gwiazdami portugalskiej muzyki fado, która będzie reprezentowana przez dwoje wybitnych wykonawców tego gatunku. Marizy nikomu nie trzeba przedstawiać, a już na pewno nie czytelnikom tego bloga, gdyż jest ona jedną z najbardziej rozpoznawalnych portugalskich artystek na świecie, a i u nas występowała już sporo razy (ostatnie dwa występy odbyły się w 2013 roku). Przypomnijmy tylko, że w ubiegłym roku ukazała się kompilacja Best of, na której znalazły się najważniejsze dla kariery Marizy utwory. Płytę można kupić u nas bez problemu w sklepach internetowych, podobnie zresztą jak wcześniejsze albumy.

Helder Moutinho (źródło zdjęcia tutaj)

Drugi siestowy Artysta z Portugalii to Helder Moutinho. Nie jest u nas tak znany jak Mariza, ale dla fanów fado na pewno nie jest postacią anonimową. Pewnie też nie każdy wie, że jest on bratem już częściej u nas słyszanego księcia fado Camané (a także Pedra Moutinho). Marcin Kydryński na stronie festiwalu, w tekście o Artyście przytacza anegdotę, jak to patrzył na Heldera, a słyszał Camané. Okazuje się, że bracia mają bardzo podobne brzmienie i jeśli ktoś nie wie, kogo akurat słucha, może się pomylić…

Sam Helder Moutinho jest Artystą uznanym, wśród wyróżnień, które zdarzyło mu się zgarnąć jest m.in. Prémio Amália Rodrigues, którą otrzymał za płytę Luz de Lisboa wydaną w 2004 r. Była to jego druga płyta. Wcześniejsza, którą zadebiutował, to Sete Fados e Alguns Cantos z 1999 r. Kolejne płyty to Que Fado É Este Que Trago z 2008 r. i 1987 z 2013 r. Helder Moutinho sam sobie pisze teksty, ale także innym, płytę z jego poezją nagrała m.in. Mísia. Współpracował też z Giselą João, Maríą Berasarte, João Gil, José Peixoto czy Fernandem Júdice.

Na kanale Artysty (oraz prowadzonej przez niego firmy fonograficznej HM Musica) na Youtube.com można posłuchać wzruszających utworów w wykonaniu Heldera, niektóre z nich zamieszczamy poniżej. Helder Moutinho na Siesta Festivalu wystąpi aż dwa razy: 24 i 25 kwietnia o godz. 22.00 w Sali Zielonej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku.  

Mariza wystąpi w Filharmoni Bałtyckiej w Gdańsku 26 kwietnia o godz. 19.00. Jak czytamy na stronie festiwalu, Artystka w zasadzie nie występuje już na takich kameralnych koncertach, wybiera z propozycji w wielkich salach koncertowych lub plenerach i koncert w małej sali Filharmonii w Gdańsku będzie nie lada gratką dla fanów Marizy i fado. W Internecie pełno teledysków do utworów Marizy, przypomnijmy zatem tylko jeden z nich.

Inni Artyści, których zobaczymy na festiwalu to wszechstronny Paulo Flores z Angolii (24 kwietnia o godz. 20.00 – Filharmonia Bałtycka), zachwycająca Neuza z Wysp Zielonego Przylądka (25 kwietnia o godz. 18.00 i 20.00 – Filharmonia Bałtycka) i emocjonująca Charlotte Dipanda z Kamerunu (26 kwietnia o godz. 22.00 w klubie Parlament w Gdańsku).
Szczegóły dotyczące festiwalu znajdują się na stronie internetowej www.siestafestival.pl, biletów można szukać tutaj, a informacje o poprzednich edycjach festiwalu tutaj.
Poniżej wykonania pozostałych, nieportugalskich Artystów Siesty Festivalu:

Paulo Flores

Neuza

Charlotte Dipanda

Comenda da Ordem do Infante dom Henrique

Nominowani Artyści (źródło zdjęcia tutaj)

Wczoraj w Muzeum Fado w Lizbonie odbyło się wręczenie Comenda da Ordem do Infante dom Henrique czyli wyróżnienia Orderu Infanta Henryka, które zostało przyznane przez prezydenta Portugalii za wybitny wkład w rozwój kultury portugalskiej w kraju i na świecie. Wyróżnieni zostali pieśniarze fado Carminho, Ana Moura, Kátia Guerreiro, Ricardo Ribeiro oraz kompozytor i gitarzysta Mário Pacheco.
Samo odznaczenie zostało ustanowione w 1960 r., w 500. rocznicę śmierci Henryka Żeglarza, dla jego upamiętnienia. Może być przyznawane Portugalczykom, ale także cudzoziemcom i instytucjom za wkład w rozwój i propagowanie kultury, wiedzy o kraju i jego historii.
O odznaczeniu można przeczytać na portugalskiej stronie presidencia.pt lub na polskiej Wikipedii.

Odznaczone wokalistki (źródło zdjęcia tutaj)

Artyści przed wręczeniem odznaczeń (źródło zdjęcia tutaj)

Carminho (źródło zdjęcia tutaj)

Wyróżnieni i prezydent (źródło zdjęcia tutaj)

Ana Moura na tle swojego zdjęcia w Muzeum Fado (źródło zdjęcia tutaj)

Dona Rosa - niewidoma artystka śpiewająca poruszające fado

Dona Rosa (źródło zdjęcia tutaj)

Dona Rosa jest niesamowitą pieśniarką fado. Urodziła się w Porto w 1957 r., a w wieku czterech lat straciła wzrok. Marcin Kydryński w książce Lizbona. Muzyka moich ulic napisał, że jest to artystka wielkiej próby, o czym słuchacz przekonuje się już po pierwszych fragmentach jej utworów. Dalej Kydryński pisze jeszcze „czyste fado, wzorzec saudade”. To prawda, artystka akompaniuje sobie na trójkącie, zwanym fachowo trianglem, a jej wokal jest niezwykle przejmujący...

W zamieszczonym poniżej teledysku, do utworu Asa de Anjo z płyty Sao Luz, możemy zobaczyć, jak pieśniarka nagrywa swoje utwory, w jaki sposób odczytuje tekst dla niewidomych, i jak się porusza po Lizbonie. Na początku spaceruje przy Elevador de Santa Justa, potem jest scena na placu Restauradores, potem przy Elevador da Glória. W kolejnym ujęciu w górę mknie Elevador de Santa Justa, następnie Artystka wychodzi z windy i wtedy możemy podziwiać piękną Lizbonę. Potem jeszcze są sceny przy zamku, znowu na Restauradores, nad brzegiem Tagu i przy Pomniku Odkrywców w Belém. Popatrzcie sami:

Dona Rosa nagrała cztery płyty: Histórias da Rua (2000), Segredos (2003), Alma Livre (2007), Sao Luz (2012).

Występuje z koncertami na całym świecie, w 2012 r. była też w we Wrocławiu na koncercie z cyklu Muzyka Świata w Synagodze pod Białym Bocianem. Jednak za każdym razem wraca do śpiewania na ulicę, gdzie zaczynała swoją muzyczna drogę, i gdzie ponoć czuje się najlepiej - ze swoim trójkatem i puszką na szyi, w której brzęczą wrzucane przez przechodniów monety. Kilka lat temu udało mi się spotkać Artystkę - śpiewała na Rua Augusta, a wokół niej zebrał się spory tłum przypadkowych i nieprzypadkowych fanów jej talentu.
Poniżej jeszcze link do występu Dony Rosy w Amsterdamie, z utworem Canta, Canta Amigo, Canta: