ZIPALFAMA - projekt na mural

Dziś dwa murale, na które natknąłem się w Alfamie. Początkowo myślałem, że to zwykła brama, z wyjątkowo nowym jak na okolicę wnętrzem, i jakiś "wodopój", których również nie brakuje. Okazało się jednak, że na dwóch ścianach są murale wykonane jesienią 2013 r. przez studentów biorących udział w projekcie ZIPALFAMA, w ramach którego muralami dekorowane były ściany w Alfamie. Zresztą, możecie przeczytać sami, podpisy dzieł są dosyć czytelne...

Festival Vilar de Mouros 2014

Oryginalny bilet na festiwal w 1971 r. (zdjęcie pochodzi ze strony RTP)

Właśnie rozpoczyna się najstarszy rockowy festiwal w Portugalii. Vilar de Mouros odbywa się od 1971 r. w miejscowości Caminha na północy kraju, w prowincji Viana do Castelo. Występowały na nim takie znakomitości muzyczne, jak Elton John (w pierwszej edycji) U2, Stranglers, Eagle Eye Cherry, Alanis Morisette, Skunk Anansie, Robert Plant, Iron Maiden, Neil Young, Mnu Chao, Guano Apes, Tricky, Rufus Wainwright, Peter Gabriel, Joe Cocker, Faithless, Joss Stone, PJ Harvey, Bob Dylan i wiele innych. W 2006 r. na festiwalu wystąpił nawet zespół Madredeus.
W tym roku koncerty będą się odbywać od jutra do 2 sierpnia. Ciekawostką jest, że dochód z festiwalu jest przeznaczony w całości na budowę budynku dla osób zmagających się z autyzmem. Organizatorem imprezy jest fundacja AMA Austimo4 przy współpracy z władzami Caminha oraz tamtejszej rady parafialnej. Na scenie w Caminha wystąpią:

31 lipca - UB40, Ali Campbell, Astro oraz Mickey Virtue, La Union, Blind Zero (zespół z Porto), Trabalhadores do Comércio (zespół z Porto), Capitão Fausto (zespół z Setúbal)

1 sierpnia - Pedro Abrunhosa (artysta z Porto), The Stranglers, Blasted Mechanism (zespół z Lizbony), José Cid (artysta z Chamusca w Santarém)

2 sierpnia - Guano Apes, Xutos e Pontapés (zespół z Setúbal), Tricky, Deolinda (portugalski zespół, o którym już tutaj pisałem).

Publiczność podczas trzeciego dnia festiwalu Vilar de Mouros w 1971 r. 

(zdjęcie pochodzi ze strony RTP)

Zespół Manfred Mann, który występował na pierwszym Vilar de Mouros w 1971 r. 

(zdjęcie pochodzi ze strony RTP)

Poniżej utwory portugalskich artystów, którzy w tym roku wystąpią na festiwalu Vilar de Mouros:

Na koniec Guano Apes - występ zespołu na festiwalu w 2004 r.:

Informacje o festiwalu można znaleźć na stronie imprezy: www.festivalvilardemouros.com.

Festival Caixa Alfama we wrześniu w Lizbonie

Niezapomniana impreza z muzyką fado czeka wszystkich tych, którzy będą w Lizbonie 19 i 20 września. A przynajmniej na taką się zapowiada, jeśli chodzi o listę artystów, którzy wystąpią w drugiej edycji Festival Caixa Alfama, który odbędzie się za niecałe dwa miesiące w Alfamie. Jest to dzielnica szczególna w Lizbonie jeśli chodzi o fado (z innych powodów oczywiście też) – nie dość, że każdego wieczoru w niezliczonej ilości klubów odbywają się występy fadistów, zarówno amatorów jak i profesjonalistów (o ile tak można mówić o tradycyjnym fado), to jeszcze co chwilę odbywają się festiwale z tym gatunkiem muzyki w roli głównej. No ale gdzie fado brzmi najbardziej autentycznie, jak nie w Alfamie? W ciągu dwóch dni, na dziesięciu niezależnych scenach, wystąpi czterdziestu artystów w różnym wieku, którzy uchodzą za najlepszych interpretatorów fado, reprezentując je i rozpowszechniając także poza granicami Lizbony i Portugalii. Wystąpi m.in. moja ulubiona Ana Moura z António Zambujo (którego płytę kupiłem ostatnio w salonie FNAC), fantastyczna Carminho, znana z zespołu Deolinda Ana Bacalhau, przeurocza Katia Guerreiro, czarujący Jorge Fernando, niespokrewniony ze znaną Teresą Gonçalo Salgueiro, czy sławny Ricardo Ribeiro.

Poniżej lista wykonawców festiwalu, tych najbardziej znanych, oraz przykłady ich muzyki. Wszystkie nazwiska i informacje o artystach i festiwalu można znaleźć na jego stronie caixaalfama.pt, a także na stronie Muzeum Fado, o którym w przyszłości powstanie post.

Ana Moura jest artystką fado znaną na całym świecie,o czym mogą świadczyć miejsca z jej tras koncertowych zamieszczanych na stronie www.anamoura.com.pt (niestety w Polsce jeszcze nie występowała, koncerty w pobliżu nas będą w Łotwie w listopadzie). Urodziła się w 1979 r. w Santarém, a debiutowała w 2003 r. albumem Guarda-me a vida na mão. Występowała z The Rolling Stones, do współpracy zaprosił ją też Prince.

António Zambujo pochodzi z miasta Beja w prowincji Alentejo, urodził się w 1978 r. Debiutował płytą O mesmo Fado z 2002 r.  Sam komponuje swoje utwory, w których widoczne są wpływy ludowej muzyki z Alentejo. Od 2004 r. artysta koncertuje na całym świecie, jednak do Polski jeszcze nie zawitał.

Carminho urodziła się w Lizbonie w 1984 r. Pochodzi z rodziny z muzycznymi tradycjami - jej matka Teresa Siqueira była znaną pieśniarką fado. Jest uważana za jednego z najbardziej utalentowanych fadistów swojej generacji. Ma dosyć rozpoznawalny głos, a oprócz tradycyjnego fado wykonuje też utwory z elementami jazzu, popularnej muzyki brazylijskiej, popu czy rocka. Jej strona internetowa od jakiegoś czasu nie działa, do sprawdzania trasy koncertowej pozostaje profil na Facebooku. Obecnie artystka przygotowuje nową płytę, do której materiał nagrywała m.in. w Brazylii zapraszając do współpracy tamtejszych twórców.

Ana Bacalhau urodziła się w Lizbonie w 1978 r. i na co dzień występuje w zespole Deolinda, w którym  basistą jest jej mąż Jose Pedro Leitão. Zanim jednak trafiła do zespołu, do 2009 r. pracowała jako… archiwista. W marcu tego roku wykonywała piosenkę Patti Smith Because The Night.

Ana Laíns urodziła się w mieście Tomar w 1979 r. Jest właścicielką potężnego głosu, który niesamowicie współbrzmi z gitarą portugalską. Niedługo ukaże się jej trzeci studyjny album. Artystka wykonuje fado i tradycyjną muzykę portugalską doskonale wpasowując się w nurt tzw. muzyki świata.

Ana Maria jest dwudziestoletnią śpiewaczką, która w ubiegłym roku dołączyła do artystów występujących w jednym z najbardziej znanych domów fado w Lizbonie Clube de Fado. Występowała już m.in. z takimi artystami jak Maria Ana Bobone, Rodrigo Costa Félix czy Miguel Capucho.

Anita Guerreiro śpiewa fado od 1955 r. Urodziła się w Lizbonie w 1936 r. Debiutowała nie byle gdzie, bo na scenie Teatro Maria Vitória w Lizbonie i od tego czasu jest związana z fado. Występuje bez przerwy na scenach portugalskich i światowych, pojawiała się też w filmie i teatrze. São Luiz Municipal Theatre uhonorował ją benefisem z okazji 50-lecia działalności artystycznej, została też odznaczona Medalem Zasługi.

Carmo Moniz Pereira to kolejna bardzo młoda artystka występująca na stałe w Clube de Fado w Alfamie. Mimo młodego wieku ma już sporo występów zagranicznych, pierwszy z nich miał miejsce w 2007 r. - Carmo wyjechała do Rumunii na zaproszenie tamtejszej Ambasady Portugalii.

Cláudia Picado wygrała Grande Noite do Fado w 1998 r. i od tego występu zaczęła się jej kariera. Występuje w kraju i za granicą i jest uznawana za ambasadorkę fado i kultury portugalskiej. Obecnie występuje w Parreirinha de Alfama, osławionym lizbońskim domu fado.

Cuca Roseta jest jedną z najbardziej cenionych wokalistek młodego pokolenia, z kryształowym głosem wyśpiewującym fado i utwory z motywami tradycyjnej muzyki portugalskiej. Do tej pory wydała dwa albumy, bardzo dobrze przyjęte przez publiczność.

Filipa Cardoso urodziła się w 1979 r. w Lizbonie. Zadebiutowała w wieku 10 lat na... weselu. Potem właściciel restauracji zaproponował jej występy na innych tego typu imprezach. Od 15 lat występuje w takich domach fado jak Arcadas do Faia, Café Luso, Marquês da Sé czy Clube de Fado, na stałe w Sr. Vinho. Ma na swoim koncie wygraną Grande Noite do Fado oraz dwa albumy.

Gisela João urodziła się 1983 r. w Barcelos. Śpiewa od wielu lat, ale debiutancką płytę, wielokrotnie nagradzaną, wydała dopiero rok temu. Wykonuje fado z elementami nowoczesnej muzyki rozrywkowej.

Gonçalo Salgueiro jest nie tylko fadistą, ale też producentem muzycznym i aktorem. Wydał cztery płyty - debiutancka No Tempo das Cerejas to hołd złożony Amálii Rodrigues.

Jorge Fernando to niemal historia fado. Przez 20 lat występował z Amálią Rodrigues jako gitarzysta w jej zespole, jest też kompozytorem wielu wykonywanych przez nią utworów. Produkował też płyty Any Moury i Camané, a w swoich solowych projektach łączy fado z gospel, hip-hopem i soulem.

Kátia Guerreiro, urodzona w 1976 r. w RPA, jest jedną z najważniejszych przedstawicielek dzisiejszego fado, które propaguje w różnych zakątkach świata. Występuje od 14 lat, a w 2010 r. otrzymała tytuł The Best Fado Singer przyznawany przez fundację Amálii Rodrigues.

Lenita Gentil śpiewa publicznie od 5. roku życia. Jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych fadistów, występuje zarówno w kraju, jak i poza Portugalią. Na co dzień można jej posłuchać w Bairro Alto, w klubie O Faia.

Marco Rodrigues jest na scenie od ponad 15 lat. Występował m.in. z Marizą i Aną Mourą, a obecnie tworzy na własne konto. Jest m.in. zwycięzcą Grande Noite do Fado w 1999 r.

Maria Ana Bobone to również jedna z najlepszych interpretatorek fado swoich czasów. Ma wykształcenie muzyczne, co pozwala jej na umiejętne łączenie fado z innymi gatunkami muzycznymi. Wydała sześć albumów, z których ostatni Fado&Piano jest jej najbardziej autorskim projektem - sama zaśpiewała, zagrała na fortepianie i skomponowała utwory.

Maria Armanda występuje od ponad 40 lat i jest jedną z najznakomitszych fadistów o wyjątkowym mocnym głosie i ogromnym talencie. Utwór O Meu Soldadinho, którym debiutowała w 1969 r. jest znany i popularny do dziś. Występowała w takich domach fado jak Sr. Vinho, Clube de Fado João da Praça czy Guitarras de Lisboa.

Maria da Nazaré to kolejny wielki głos fado. w l. 60. XX w. dwukrotnie wygrywała Grande Noite do Fado. Urodziła się w Barreiro, ale od dzieciństwa mieszka w Lizbonie. Można ją zobaczyć w filmie Carlosa Saury Fados. Obecnie występuje w Clube de Fado.

Pedro Moutinho zaczął śpiewać w wieku ośmiu lat. Jako dorosły fadista występował w Clube de Fado Amália, Forte D. Rodrigo czy Café Luso. Ma na koncie pięć albumów, do współpracy przy ostatnim zaprosił znanych wykonawców fado, takich jak Amélia Muge, Aldina Duarte, Fausto Bordalo Dias czy Manuela de Freitas.

Ricardo Ribeiro urodził się w 1981 r. w Lizbonie, a od 1996 r. śpiewa publicznie. W 2005 r. ukazała się jego debiutancka płyta. Wygrywał na wielu festiwalach i konkursach, a jego głęboki głos można usłyszeć w licznych projektach muzycznych, w których bierze udział.

Sara Correira śpiewa od 20. roku życia. Jest laureatką Grande Noite do Fado. Koncertuje w wielu krajach, a na stałe występuje w dwóch lizbońskich klubach: Pátio de Alfama i Casa De Linhares.